اندیشکده گردشگری لرستان

ایران از لحاظ اقلیمی و تنوع جانوری یک کشور شبه قاره‌ای است و بنابر گفته رئیس سازمان جهانی جهانگردی جزء ۵ کشور اول دارای بیشترین جاذبه‌های زیستی و جانوری در دنیا است. همچنین  یکی از سه قطب برتر صنایع دستی در دنیا است؛ سفالگری، شیشه‌گری، قلم‌زنی، مشبک‌کاری، حکاکی بر روی فلزات، میناکاری، خاتم سازی، معرق‌کاری، منبت‌کاری، قالی‌بافی، نمدمالی و … ایران معجونی از گوناگونی فرهنگی، زبانی، قومی، زیست محیطی و اقلیمی است.

همچنین از لحاظ آثار تاریخی و میراث فرهنگی جزء ده کشور اول دنیا محسوب می‌شود. ایران باید سعی نماید علاقه مردمان جهان به حضور در کنار مردم ایران و مشاهده و مطالعه آداب و رسوم و رفتار آنان را جلب نماید و این امر از طریق برنامه‌ریزی جهت یک مطالعه جامعه گردشگری که همۀ ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گردشگری را واکاوی ‌نماید میسر می‌باشد تدوین شیوه‌های حمایتی اجرایی،  سرمایه‌گذاری و اختصاص تسهیلات بیشتر برای هتل‌ها، شرکت‌های هواپیمایی، فرودگاه و … تبلیغ و اشاعه جاذبه‌های گردشگری از طریق اینترنت، فیلم، بروشور، مقاله، نمایشگاه وغیره می‌تواند مفید باشد.

صنعت گردشگری در استان‌های تاریخی و زیبای لرستان، کرمانشاه، ایلام، همدان و خوزستان ریشه در فرهنگ، آداب و رسوم کهن مردم ایران زمین دارد. مردمان حاشیه زاگرس مرکزی از دیر باز به صنعت مهمان نوازی شهرت دارند. این صنعت در ایران از لحاظ تقاضــا محدودیت ندارد، رشد اقتصادی و بهبود سطح کیفیت زندگی، بالا بودن میزان سهم جوانان در جمعیت ایران ، تقاضای وسیعی را برای صنعت گردشگری این کشور ایجاد نموده است.

 

بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که با سرمایه‌گذاری براساس طرح جامع گردشگری، بازار گردشگران داخلی و خارجی رشد سریع و مداومی خواهد داشت. براساس برنامه‌های مصوب سند چشم انداز، هدف ایران دست یابی به ۵/۱% از بازار بین المللی گردشگری ( یعنی حداقل بیست میلیون نفر گردشگر در سال ) و ۲% درآمد جهانی گردشگری ( یعنی حداقل ۲۰ میلیارد دلار ) در یک افق ۲۰ ساله است.

 

این هدف هر چند نسبت به وضع موجود بازار گردشـــگری ایران بسیار آرمانی به نظر می‌رسد لکن مناسب با پتانسیل‌های طبیعی و فرهنگی، وسعت امکانات و آثار تاریخی و طبیعی موجود، هدف بزرگی محسوب نمی شود. برای رسیدن به این هدف در اولین برنامه ۵ ساله صنعت گردشگری ایران ( برنامه چهارم توسعه ) باید سالانه ۳۰% رشد داشته باشد.

 

روند رو به رشد گردشگری بین‌المللی در سال ۲۰۱۴ ادامه یافته است و تعداد گردشگران بین‌المللی (یعنی گردشگرانی که اقامت شبانه داشته‌اند) نسبت به سال ۲۰۱۳ با افزایش ۴۸ میلیون نفری یا ۴/۴ درصدی رو‌به‌رو شد و به رکورد جدید ۱۱۳۵ میلیون نفر رسید.

 

به گزارش «دنیای اقتصاد»، سازمان جهانی جهانگردی در گزارش سالانه خود ضمن اشاره به این نکات خاطر نشان می‌کند این پنجمین سال متوالی است که گردشگری بین‌المللی رشدی بیش از میانگین را ثبت می‌کند. براساس این گزارش، گردشگری بین‌المللی با رشد ۴/۴ درصدی یکبار دیگر از پیش‌بینی بلندمدت سازمان جهانی گردشگری مبنی بر رشد سالانه ۸/۳ درصدی برای دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰، فراتر رفت. این مساله نشان‌دهنده عملکرد خوب و پایدار گردشگری بین‌المللی است .

 رشد بی‌چون و چرای توریسم بین‌المللی

UNWTO در گزارشی در زمینه گردشگری بین‌المللی تصریح می‌کند که قاره آمریکا با رشد ۸ درصدی، آسیا- پاسیفیک و خاورمیانه با رشد ۵ درصدی بهترین عملکرد را داشته‌اند و اروپا با رشد ۳ درصدی و آفریقا با رشد ۲ درصدی عملکرد ضعیف‌تری را ثبت کرده‌اند. در مناطق فرعی، آمریکای شمالی رشد ۹ درصدی را ثبت کرده است و پس از آن شمال‌شرق آسیا، جنوب آسیا، جنوب اروپا و مدیترانه، شمال اروپا و حوزه کارائیب همگی با رشد ۷ درصدی روبه‌رو شده‌اند.  برآورد می‌شود درآمد ناشی از گردشگری بین‌المللی در سال ۲۰۱۴ به ۱۲۴۵ میلیارد دلار رسیده باشد که با احتساب نوسانات نرخ ارز و تورم، رشد ۳/۷ درصدی را نشان می‌دهد.  انتقال مسافران، درآمدهای صادراتی ایجاد کرده است. طبق برآوردها، درآمد خدمات انتقال مسافران در سال ۲۰۱۴، ۲۲۱ میلیارد دلار بوده که کل درآمد صادراتی ناشی از گردشگری بین‌المللی را به بیش از ۵/۱ تریلیون دلار یا متوسط روزانه ۴ میلیارد دلار رسانده است.

به لحاظ درآمد، اروپا که ۴۱ درصد از درآمد گردشگری بین‌المللی جهان را تشکیل می‌دهد، با افزایش ۱۷ میلیارد دلاری رو‌به‌رو شده و درآمد این قاره از گردشگری بین‌المللی به ۵۰۹ میلیارد دلار رسیده است. آسیا و پاسیفیک نیز که ‌سهم ۳۰ درصدی درآمد گردشگری جهان را به خود اختصاص داده، رشدی ۱۶ میلیارد دلاری داشته‌اند و درآمد این منطقه از گردشگری بین‌المللی به ۳۷۷ میلیارد دلار رسیده است.
 

 

ضرورت و اهمیت تاسیس اندیشکده: 

 

امروزه رونق صنعت گردشگری با بازار رقابتی پیش روی و مخاطبانی به وسعت جهان بدون برخورداری از علم و دانش روز میسر نخواهد بود. این صنعت با ظرفیت بسیار بالای خود به یکی از سه صنعت عمده اشتغال‌زایی و ایجاد درآمد در دنیا تبدیل شده است که در فضای رقابتی بسیار فشرده خود نیازمند نگرش و اقدامات حرفه‌ای است. اگر این نکته را تصدیق کنیم که کار حرفه‌ای نیازمند برنامه ریزی برای انجام مطالعه و پژوهش و شناخت کامل بازار است، قطعاً برای رسیدن به ایرانی آباد و سربلند و تثبیت جایگاه خود در بازار بین‌المللی گردشگری و بدست آوردن سهم خود مطابق با منابع و داشته‌های فرهنگی و طبیعی تلاشی دو چندان لازم است.

این امر میسر نخواهد شد مگر این‌که نگاهی علمی و عالمانه به حوزه صنعت گردشگری توأم با پژوهش و مطالعه داشته باشیم. لذا برای چنین حرکت استراتژیک، ابزار و امکانات لازم عبارت است از سازمان و تشکیلات کارآمدی که محققین و پژوهشگران به پشتوانه آن بتوانند اهداف تعریف شده را تعقیب نمایند.

بدین منظور است که ایجاد تشکیلاتی تحت عنوان « پژوهشکده گردشگری » در زیر مجموعه دانشگاه پیام نور و با همراهی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی استان لرستان و نیز با همکاری و همراهی دیگر محققان مراکز دانشگاهی ناحیه و کشور به عنوان تولید کنندگان علم در نقش علمی بین مراکز دانشگاهی و امور اجرایی ضرورت پیدا می کند.